Weerstandscapaciteit en -ratio

We maken onderscheid tussen:

• Incidentele weerstandscapaciteit: het vermogen om incidentele financiële risico’s binnen een begrotingsjaar op te vangen. Deze vorm van capaciteit bestaat doorgaans uit middelen die slechts eenmalig kunnen worden ingezet, zoals reserves.
• Structurele weerstandscapaciteit: het vermogen om meerjarige of terugkerende tekorten structureel op te vangen, zonder beleidsaanpassing. Onder deze capaciteit vallen onbenutte belastingcapaciteit en structurele begrotingsoverschotten.

In de Beleidsnota reserves en voorzieningen 2025, die op 10 december 2025 is vastgesteld door de raad, hebben we vastgelegd dat we de mogelijkheden voor structurele weerstandscapaciteit niet voldoende concreet en realistisch vinden voor risicodekking. In gemeente Westland zetten we daarom alleen incidentele weerstandscapaciteit in voor risicodekking. Uitgaande van de begrotingsnorm dat structurele uitgaven we deze dekken met structurele inkomsten en dat we incidentele uitgaven alleen dekken met incidenteel budget, heeft dit gevolgen voor de berekening van de weerstandscapaciteit.

Benodigde weerstandscapaciteit

De benodigde weerstandscapaciteit hangt af van de geïnventariseerde risico's. Omdat er alleen incidentele weerstandscapaciteit wordt ingezet als risicodekking nemen we in de risico-inventarisatie alleen incidentele risico's mee die geen structurele financiële gevolgen hebben.

In ons (oude) beleidskader risicomanagement staat dat we alleen de risico's meenemen die we realistisch achten (kans van optreden ≥ 50%). Deze risico's worden volledig meegenomen in de berekening van het benodigde geld (risico = impact).

Omdat slechts enkele risico's een kans van optreden ≥ 50% hebben, geeft dit een onvolledig beeld. In ons risicoregister staan ook risico's met een lagere kans. Vooruitlopend op de beleidsherziening in 2026 berekenen we daarom het benodigde weerstandsvermogen op basis van alle risico’s, waarbij zowel de kans als de impact worden meegerekend.

De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt € 15.337.000 voor de risico's van onze gebiedsontwikkelingen en
€ 13.761.000 voor de overige risico's. De onderbouwing van deze bedragen vindt u bij het risicoregister in deze paragraaf.

Beschikbare weerstandscapaciteit

Volgens de op 10 december 2025 vastgestelde Beleidsnota reserves en voorzieningen 2025 bestaat de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit van de gemeente Westland uit:

• De algemene reserve;
• De bestemmingsreserves zonder bestedingsplan;
• De post onvoorziene uitgaven.

Daarnaast fungeert de bestemmingsreserve Gebiedsontwikkeling als weerstandscapaciteit voor de risico's van onze gebiedsontwikkelingen.

Op grond van de nu bekende gegevens kunnen we het volgende overzicht geven:

(bedragen x € 1.000)

Weerstandsratio

De weerstandsratio geeft aan in hoeverre we in staat zijn om risico’s op te vangen. De ratio wordt berekend door de beschikbare weerstandscapaciteit te delen door de benodigde weerstandscapaciteit. Dat geeft het volgende beeld:

(bedragen x € 1.000)

(bedragen x € 1.000)

De algemeen geaccepteerde norm voor het weerstandsvermogen is als volgt:

Wanneer we de ratio van de gemeente Westland afzetten tegen de norm, dan is er sprake van een voldoende weerstandsvermogen voor de risico's van onze gebiedsontwikkelingen en een uitstekend weerstandsvermogen voor de overige risico's.