Als gevolg van de inwerkingtreding van de Wet Hof (Houdbare Overheidsfinanciën) krijgt het zogenoemde EMU-saldo van de gemeenten aandacht. Dit maakt samen met de EMU-saldi van andere decentrale overheden als provincies en waterschappen onderdeel uit van het totale EMU-saldo van het Rijk.
Het aandeel van de decentrale overheden in het EMU-saldo is macro genormeerd. Als het EMU-saldo van de collectiviteit van gemeenten (op basis van de jaarrekeningen van de gemeenten) de macronorm structureel overschrijdt, kan dit voor het Rijk aanleiding zijn om een sanctie op te leggen (korting op de algemene uitkering).
Per gemeente wordt een referentiewaarde bepaald als aandeel in het gezamenlijke EMU-saldo van de gemeenten. De laatste referentiewaarde is bekend gemaakt in de Septembercirculaire 2025. Daarin was voor gemeente Westland voor 2026 een referentiewaarde bepaald van circa € 19,4 miljoen. De verwachting is dat deze op grond van de Septembercirculaire 2026 voor 2027 zal toenemen naar € 20 miljoen. Voor 2027 wordt een EMU-tekort berekend van € 67,5 miljoen, ofwel € 47,5 miljoen hoger dan de referentiewaarde. De voornaamste reden voor het tekort komt voort uit de verwachte investeringen in dat jaar.
Vanaf 2028 nemen de verwachte investeringsuitgaven af en nemen ontvangsten uit grondexploitaties vanwege - per saldo - verkopen juist toe. Door deze ontwikkeling wordt over de jaren 2028 tot en met 2030 juist een positief EMU-saldo verwacht, dit zoals blijkt uit onderstaande tabel.
(bedragen x € 1.000)
| Mutaties (1 januari tot en met 31 december) | Verwachte realisatie 2026 | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
|
Exploitatiesaldo voor bestemming (A) |
-2.609 |
-243 |
-2.918 |
1.032 |
4.662 |
|
Mutatie (im)materiële vaste activa (B) (1) |
101.061 |
72.645 |
4.555 |
-23.662 |
7.265 |
|
Mutatie voorzieningen (C) (2) |
-4 |
1.230 |
1.288 |
1.466 |
2.459 |
|
Mutatie voorraden onderhanden werk m.b.t. grondexploitaties (D)(3) |
15.607 |
-4.132 |
-17.816 |
-44.647 |
-52.274 |
|
Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële vaste activa (E) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
EMU-SALDO (A-B+C-D-E) |
-119.281 |
-67.526 |
11.631 |
70.807 |
52.130 |
|
Referentiewaarde EMU-SALDO (voor 2027 e.v.: schatting uitkomst Septembercirculaire 2026) |
-19.388 |
-20.000 |
-20.000 |
-20.000 |
-20.000 |
|
Verschil (minteken = overschrijding referentiewaarde) |
-99.893 |
-47.526 |
31.631 |
90.807 |
72.130 |
Toelichting:
Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven met derden van de overheid op transactiebasis in een bepaalde periode. Transactiebasis wil zeggen: dus geen afschrijvingen, waardemutaties, etc. Het EMU-saldo geeft aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld uitgegeven wordt dan er in dat jaar binnenkomt, of dat er juist netto geld wordt overgehouden. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden) van de gemeente.
(1) Een toename van de boekwaarde van (im)materiële vaste activa is negatief voor het EMU-saldo en andersom.
(2) Een toename van de boekwaarde van voorzieningen is positief voor het EMU-saldo en andersom.
(3) Een toename van de boekwaarde van voorraden onderhanden werk met betrekking tot grondexploitaties is negatief het voor het EMU-saldo en andersom.