Externe ontwikkelingen/risico's

• De arbeidsmarktproblematiek kan ertoe leiden dat partners (maar ook de gemeente) functies niet kunnen invullen. Hierdoor kunnen ze bepaalde taken niet of niet volledig uitvoeren. Door het grote aantal vacatures ten opzichte van werkzoekenden zien we ook meer jongeren die voortijdig van school gaan.
• Wetsvoorstel “Schrappen voorrang statushouders sociale huurwoningen” als onderdeel van de "Wet versterking Regie Volkshuisvesting": Mogelijk dat per 2026 het niet meer is toegestaan statushouders voorrang te verlenen voor sociale huurwoningen. De 2e Kamer heeft dit voorstel aangenomen. Als dit voorstel ook in de 1e Kamer wordt aangenomen, zal gezien de samenstelling van de Westlandse woningvoorraad nauwelijks uitstroom meer kunnen plaatsvinden uit de locatie Carlton Naaldwijk. Het is in dat geval dan ook niet langer mogelijk een opvang- en doorstroomvoorziening als het Carlton in stand te houden. Dit betekent ook dat, zolang Westland geen alternatieve passende huisvesting biedt, statushouders langer in een AZC moeten verblijven en de inburgering van statushouders wordt vertraagd.
• Beleidsvoornemen “Schrappen verplichting huisvesting statushouders”: het kabinet is voornemens om in 2026 de verplichting voor gemeenten om statushouders te huisvesten te schrappen uit de Huisvestingswet. Dit betekent dat gemeenten in dat geval niet meer verplicht zijn om statushouders te huisvesten maar het wel mogen. Als uw raad besluit om geen statushouders meer te huisvesten dan is er geen reden meer om een opvang-/doorstroomvoorziening als het Carlton, in stand te houden.
• Intrekken Spreidingswet: het demissionair kabinet en de 2e Kamer hebben het voornemen om de Spreidingswet in te trekken. Mocht dit wettelijk worden verankerd, dan is er voor gemeenten geen verplichting meer om asielzoekers op te vangen.
• Nationale Terugval Optie (NTO) na beëindiging van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming(RTB): De RTB is recent verlengd tot 4 maart 2027. Daarna wil dit kabinet de Nationale Terugval Optie (NTO in werking laten treden. Hierbij wil het kabinet inzetten op vrijwillige terugkeer naar Oekraïne maar voor diegenen die dat niet willen zou er onder NTO een driejarige verblijfsstatus worden verleend in de gemeente waar zij nu zijn opgevangen. Dit zonder inburgeringsverplichtingen maar met een verplichting om passende huisvesting te realiseren. Op dit moment is niet duidelijk of de NTO er komt. Overigens wijst onderzoek uit dat slechts 22% van de Oekraïners vrijwillig zullen terugkeren naar Oekraïne, 78% geeft aan in Nederland te willen blijven. Op dit moment verblijven er ca. 1800 Oekraïners in Westland waarvan 400 in de gemeentelijke opvang en 1400 in de particuliere opvang. Invoering van de NTO zou betekenen dat wij voor 1400 mensen (78%) passende huisvesting moeten realiseren.
• Asielnoodmaatregelenwet; als deze wet door de 1e Kamer wordt aangenomen is de aanname van het Rijk dat de instroom van asielzoekers sterk wordt gereduceerd. Op dit moment is het effect van de nieuwe wetgeving niet duidelijk. Als de nieuwe wetgeving effectief is, hoeven wij als overheid maar beperkt statushouders te huisvesten. Dan betekent ook dat een opvangvoorziening als het Carlton Naaldwijk niet meer nodig is.
• Voor het uitvoeren van de inburgeringstaak stelt het Rijk de SPUK Inburgering beschikbaar. De hoogte hiervan is afhankelijk van de taakstelling. Vanwege de beperkte uitstroom van statushouders naar reguliere woningen komt het behalen van de taakstelling onder druk te staan. Dit heeft op termijn invloed op de middelen die wij van het Rijk ontvangen voor het uitvoeren van deze taak.
• Een deel van de budgetten van de Brede Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK-GALA) loopt af na 2025 en de rest na 2026. Het is nog onzeker of de budgetten vanaf 2027 doorlopen en zo ja, voor welk bedrag.
• Er is onzekerheid over het voortbestaan van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en de eventuele start van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Dit heeft consequenties voor interventies die reeds zijn gestart en zorgt er mogelijk voor dat we moeten stoppen met bepaalde interventies danwel lokale middelen moeten inzetten.
• Ten slotte kunnen politieke ontwikkelingen ook voor een factor van onzekerheid in 2026 zorgen. De consequenties van de val van het Kabinet Schoof is nog op vele fronten onduidelijk. Ook is onzeker hoe de 2e Kamer omgaat met in gang gezette wet- en regelgeving, waarover nog geen besluitvorming is geweest.