Overzicht algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten die vrij besteedbaar zijn, omdat ze geen specifiek bestedingsdoel hebben. De belangrijkste onderdelen hiervan zijn:

• Algemene uitkering uit het gemeentefonds;
• Lokale belastingen (onroerende zaakbelasting, toeristen- en forensenbelasting);
• Rente en dividend van geldleningen en deelnemingen.

In de onderstaande tabel zijn de ramingen opgenomen van de algemene dekkingsmiddelen.

(bedragen x € 1.000)

De analyse tussen de raming 2025 en 2026 is opgenomen in 'Wat mag het kosten' bij programma 10.

Geldleningen en deelnemingen

De baten uit hoofde van leningen en beleggingen bestaan uit het renteresultaat en uit dividenden.

Juva heeft in de zomer van 2024 een strategisch plan gepresenteerd waarin zij hun investeringsplannen tot 2030 hebben verwerkt. De opgenomen investeringen zijn nodig om de energietransitie vorm te geven en om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de energiemarkt. In dit strategisch plan is ook een financiële uitwerking opgenomen, waarbij Juva ondanks de grote investeringslast voor de komende jaren, positieve resultaten en een grote groei in de reservepositie laat zien. Naar aanleiding van gesprekken tussen gemeente Westland en Juva is overeengekomen de positieve resultaten en reserves voor een groter deel af te romen dan oorspronkelijk in de prognoses van Juva is opgenomen. Hierdoor wordt de te verwachte dividenduitkering € 4,3 miljoen hoger geraamd dan in het voorgaande meerjarenperspectief.

De dividenduitkering uit aandelen BNG is voor 2026 en verder geraamd op € 500.000.

Voor het renteresultaat verwijzen wij naar de paragraaf Financiering.

Algemene uitkering uit het gemeentefonds

Via het gemeentefonds krijgen gemeenten geld van de rijksoverheid. Het gemeentefonds biedt dekking voor een deel van de uitgaven in de programma’s van de begroting. De rijksoverheid informeert de gemeenten over de omvang en verdeling van het gemeentefonds. Dit doet zij via circulaires in mei, september en december. De inhoud van de meicirculaire 2025 voor Westland is verwerkt in de meerjarenbegroting 2026-2029. Hierdoor is de laatst bekende stand van het gemeentefonds in de begroting opgenomen. In de 2e Afwijkingenrapportage 2025 wordt de raming voor 2025 aangepast op de uitkomsten van de meicirculaire 2025.

Accresontwikkeling gemeentefonds

Het gemeentefonds volgt de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). De omvang van de algemene uitkering beweegt hierin mee. Deze beweging heet accres.

In de meicirculaire zijn naast het accres 2025-2029 nog verschillende mutaties. We ontvangen middelen ter demping van de terugval van het gemeentefonds in 2026 en volgend. Ook wordt door het rijk structurele aanvullende middelen verstrekt voor een gedeeltelijke dekking van het berekend landelijk tekort van het budget voor jeugdzorg. Incidenteel (in 2026 en 2027) ontvangen we middelen voor het verzachten van het ingroeipad bij de Hervormingsagenda. Vanaf 2028 zijn echter weer besparingen opgenomen in de algemene uitkering ten aanzien van het Sociaal Domein. Deze hebben deels te maken met het invoeren van een eigen bijdrage in de jeugdzorg.

Onroerende zaakbelastingen en overige belastingen

Voor een toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Lokale heffingen.

Overige algemene dekkingsmiddelen

In dit onderdeel worden begrotingsposten opgenomen, die in eerste instantie niet over de programma’s te verdelen zijn. De concernstelposten maken deel uit van de overige algemene dekkingsmiddelen. De stelposten worden verdeeld naar de programma’s nadat een besluit is genomen over concrete bestedings- of bezuinigingsvoorstellen. In de onderstaande tabel zijn de overige algemene dekkingsmiddelen opgenomen.

(bedragen x € 1.000)

Post onvoorzien

Gemeenten zijn op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht een post voor onvoorziene uitgaven te ramen. De omvang hiervan is niet wettelijk vastgelegd; gemeenten zijn hier vrij in. Gemeente Westland raamt jaarlijks een bedrag van bijna € 100.000, op basis van artikel 5, lid 2 van de financiële verordening. Met een enkele uitzondering is dit bedrag de laatste jaren niet aangewend. Daarom is in de begroting 2026 het bedrag voor de post onvoorzien structureel afgeraamd naar € 1.

Stelpost loon- en prijscompensatie

De huidige cao loopt af op 31 maart 2027. De loonkostenbudgetten voor 2026 zijn afgestemd op deze cao. De loonkosten zullen waarschijnlijk nog wel wijzingen in 2026 als gevolg van de begin 2026 bekend gemaakte sociale premies. Voor dit onderdeel van de loonontwikkeling is door middel van een stelpost in de begroting 2026 rekening gehouden.

Ten aanzien van de verwachte inflatie in 2026 wordt de verwachting van het CPB gevolgd met betrekking tot de consumenten prijsindex (CPl) en de materiële overheidsconsumptie, zoals deze in de meicirculaire staan.

Stelpost Actualisatie en Overprogrammering MIP

In de raadsvergadering van 11 december 2024 heeft de raad ingestemd met de bijstellingsrapportage MIP en de daaruit voortvloeiende bijstelling van de kapitaallasten.

Elk jaar weten we wat de kapitaallasten zijn die volgen uit het MIP. We berekenen hierbij de jaarlijkse toename van kapitaallasten ten opzichte van het vorig jaar. Over deze toename boeken we een overprogrammering in. Dat wil zeggen dat al een voordeel op de kapitaallasten in de begroting wordt ingeboekt. Deze methode wordt door meerder gemeenten in Zuid-Holland toegepast en is afgestemd met de provincie.

Stelpost uitkering plafond BCF

Voor een nog te ontvangen afrekening op de onderschrijding van het Btw-compensatiefonds (BCF) is in de begroting 2026-2029 een stelpost opgenomen. Deze stelpost 2026-2029 is gebaseerd, conform het standpunt van de provincie Zuid-Holland, op de laatste afrekening van het BCF (2024).

Stelpost indexeren opbrengst hervormingsagenda

Volgens de circulaire is de besparingsopgave uit de Hervormingsagenda toegenomen. Dit komt doordat het prijs- en volumepeil sinds 2019 (het basisjaar voor de berekening) is gestegen. Landelijk gaat het om een toename van € 507 miljoen. Wij vertalen deze besparingsopgave in een in nog in te vullen stelpost.