Algemeen
Het nadelig saldo van de baten en lasten van € 44,9 miljoen in begroting 2026 binnen dit programma is ten opzichte van € 56,4 miljoen in de begroting 2025 met € 11,5 miljoen afgenomen. Dit bestaat uit een afname van de lasten van € 3,9 miljoen, een toename van de baten met € 0,3 miljoen, een verlaging van de stortingen in de reserves van € 8,3 miljoen en een verlaging van de onttrekkingen in de reserves van € 1,0 miljoen.
Toelichting verschillen groter dan € 0,1 miljoen
Afvalinzameling € 0,9 miljoen
De begrote kosten inzake afvalinzameling bedragen € 16,8 miljoen. In 2026 wordt een bedrag van € 1,2 miljoen onttrokken aan de egalisatievoorziening afval. De onttrekking is in mindering gebracht op de kosten, waardoor de begrote kosten per saldo € 15,6 miljoen bedragen. Na de onttrekking van € 1,2 miljoen bedraagt de egalisatievoorziening afval nihil.
Bij de Jaarrekening 2024 is besloten om € 8,3 miljoen incidenteel te doteren aan de reserve Afval. In 2026 wordt € 2,3 miljoen aan de reserve Afval onttrokken om, samen met de onttrekking aan de egalisatievoorziening van € 1,2 miljoen, een kostendekkendheid van 100% te realiseren. De onttrekking van € 2,3 miljoen aan de reserves Afval is opgenomen in de totale onttrekking ‘Openbare ruimte’ van € 3,6 miljoen.
In de kadernota 2025 hebben wij aangegeven op termijn te willen toegroeien naar kostendekkendheid op het domein afval. Landelijke beleidskeuzes, bijvoorbeeld omtrent de CO2-heffing op afvalverbranding, hebben een directe impact op de lasten. Om op termijn toe te werken naar kostendekkendheid willen we samen met HVC eerst de inwoners goed van dienst zijn en hen daarna in staat stellen zelf manieren te benutten om het gewicht aan restafval flink te verlagen. Zo stelt het ons in staat om de kostenontwikkeling beheersbaar te krijgen, en om in te kunnen schatten hoe we op termijn kostendekkend kunnen zijn. Vanuit dat oogpunt ramen wij vanaf 2027 een te realiseren kostenbesparing en vanaf 2028 kosten in verband met de CO2-heffing. Aangezien de geraamde kostenbesparingen hoger zijn dan de kosten gerelateerd aan de CO2-heffing nemen de kosten vanaf 2027 per saldo gestaag af. Inherent hieraan nemen tevens de geraamde onttrekkingen aan de reserve Afval jaarlijks af.
De begrote baten afvalinzameling nemen jaarlijks gestaag toe met € 0,2 miljoen als gevolg van areaaluitbreiding.
Gemeentelijk vastgoed en grond € 0,1 miljoen
De lasten nemen in 2026 met € 0,1 miljoen af als gevolg van lagere kapitaallasten behorende bij het vastgestelde MIP.
Vanaf 2027 vertonen de lasten op het product Gemeentelijk vastgoed een stijgende lijn. Dit heeft te maken met het heralloceren van de vastgoedbudgetten, en door stijgende kapitaallasten behorende bij het vastgestelde MIP. Ook de daling van de lasten in 2029 worden hierdoor verklaard.
Groen en Recreatie € 0,8 miljoen
De begrote lasten voor het jaar 2026 zijn € 0,9 miljoen lager dan in 2025. Dit komt mede doordat de kosten voor het uitvoeren van het actieplan Groen = Goud (€2,1 miljoen) wel in 2025 maar niet in 2026 zijn begroot. De kosten worden gedekt vanuit de reserve Groenfonds, hiervoor wordt een budgetneutrale begrotingswijziging in de 1e afwijkingenrapportage 2026 voorgesteld. Een toename van € 0,8 miljoen aan lasten in 2026 wordt verklaard door een stijging van de kapitaallasten als gevolg van de vastgestelde MIP. De afwijking van de begrote kosten (€ 0,4 miljoen) wordt veroorzaakt door het actualiseren van de kostenverdeelstaat. Dit als gevolg van de nieuwe cao en door een herverdeling van de directe loonkosten waarbij deze kosten worden doorbelast naar de producten waar uren voor worden gemaakt. Binnen de gehele begroting betreft dit een budgetneutrale wijziging.
Vanaf 2027 vertonen de lasten op het product Groen en Recreatie een stijgende lijn. Dit wordt veroorzaakt door stijgende kapitaallasten behorende bij het vastgestelde MIP. In 2027 is er eenmalig een afwaardering van de aangekochte gronden van sportpark de Zweth wat zorgt voor extra lasten van € 1,6 miljoen. Dit bedrag wordt onttrokken uit de reserve Sportpark de Zweth, per saldo is dit budgetneutraal.
Infrastructuur (bovengronds en ondergronds)
Vanaf 2027 vertonen de lasten op het product Infrastructuur een stijgende lijn. Dit wordt veroorzaakt door stijgende kapitaallasten behorende bij het vastgestelde MIP.
Milieubeleid en - beheer € 0,2 miljoen
De begrote lasten 2026 zijn ten opzichte van de begrote lasten 2025 met € 0,2 miljoen toegenomen. Deze toename wordt verklaard door een stijging van de kapitaallasten als gevolg van de vastgestelde MIP.
Waterhuishouding € 2,7 miljoen
Met ingang van 2026 vinden er geen structurele dotaties meer plaats aan de egalisatievoorziening Riolering, waardoor de begrote lasten met € 2,6 miljoen afnemen. Hiernaast is er een toename van de kapitaallasten als gevolg van de vastgestelde MIP voor een bedrag van € 0,2 miljoen. De eventuele gevolgen van het totale onderzoek naar het watersysteem (GRP) kunnen in de komende jaren tot financiële gevolgen leiden.
De begrote baten stijgen in 2026 en verder jaarlijks met € 0,3 miljoen als gevolg van areaaluitbreiding.
Reserves € 7,3 miljoen
In 2025 is incidenteel een bedrag van € 8,3 miljoen vanuit het batige saldo van de jaarrekening 2024 gestort in de reserve afval. Vanaf 2026 zijn er geen structurele stortingen meer geraamd.
In 2025 vindt een onttrekking plaats van € 2,1 miljoen uit de reserve Groenfonds voor het uitvoeren van het actieplan Groen = Goud. De benodigde onttrekking voor 2026 is nog niet begroot en wordt bij de 1e afwijkingenrapportage 2026 voorgesteld, aangezien deze dan beter in te schatten is. Daarnaast is in 2025 een incidentele onttrekking van € 0,5 miljoen uit de reserve Centrumplannen begroot voor het uitvoeren van de motie ‘Opknapbeurt Monster en Poeldijk’. Tezamen betekent dit een daling van de onttrekkingen uit reserves in 2026 van € 2,6 miljoen.
Daartegenover vindt een hogere onttrekking plaats aan de reserve afval van € 1,3 miljoen (zie voor nadere toelichting ‘Afvalinzameling’), een onttrekking aan de algemene reserve van € 0,2 miljoen voor de huur van veegmachines straatreiniging en een onttrekking van € 0,1 miljoen aan de algemene reserve voor het achterstallig onderhoud aan speelvoorzieningen. Tezamen betekent dit een toename van de onttrekking uit reserves in 2026 van €1,6 miljoen.
In 2027 vindt er een incidentele onttrekking plaats aan de reserve Sportpark de Zweth voor een bedrag van € 1,6 miljoen (zie voor nadere toelichting ‘Groen en recreatie’). Uitgezonderd van deze onttrekking, dalen de onttrekkingen vanaf 2027 gestaag als gevolg van lagere onttrekkingen uit de reserve Afval (zie voor nadere toelichting ‘Afvalinzameling’).